Dzieci młodsze niż 2,5 roku – przedszkole niepubliczne czy żłobek?

Dzieci młodsze niż 2,5 roku – przedszkole niepubliczne czy żłobek?

 

Zarówno osoby prowadzące niepubliczne przedszkola, jak i rodzice dzieci mających mniej niż dwa i pół roku często stają przed dylematem, czy i na jakich zasadach tak małe dziecko może zostać objęte wychowaniem przedszkolnym. Rozwiązanie tej sprawy nie jest proste.

 

 

 

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 z późn. zm.) zasadą jest, że wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata. Ograniczenie wiekowe przedszkolaków obowiązuje zarówno w przedszkolach publicznych, jak i niepublicznych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku (art. 14 ust. 1b UoSO). Wyjątek ten nie może być interpretowany rozszerzająco – wychowanie przedszkolne nie obejmuje dzieci, które są młodsze niż 2,5 roku.

Na ogół opieka nad młodszymi dziećmi podlega ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2016 r., poz. 157), które reguluje działalność żłobków i klubów malucha, nie daje natomiast możliwości zapisania dziecka w tym wieku do przedszkola. Takie placówki nie wchodzą w skład systemu oświaty. Nawet jeśli osoba prowadząca przedszkole utworzy odrębną grupę dla dzieci poniżej 3 (a w szczególności 2,5) lat i nazwie ją „oddziałem żłobkowym”, do jej funkcjonowania ma zastosowanie nie UoSO, ale powołana ustawa. W przypadku przyjęcia do przedszkola młodszego dziecka i pobierania na nie dotacji kontrola gminy będzie skutkowała zobowiązaniem osoby prowadzącej do zwrotu dotacji nienależnie pobranej na młodsze dziecko (art. 90 ust. 1 i 1a w zw. z art. 14 ust. 1b UoSO; art. 252 ust. 1, 3–5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.). Prawo do dotacji tylko na dzieci w wieku co najmniej 2,5 lat potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 listopada 2011 r., I SA/Bk 365/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

 

Formalności dotyczące uruchomienia opieki nad dziećmi poniżej 3 lat

 

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego jest regulowaną działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, z późn. zm.), wymagającą uzyskania wpisu do rejestru regulowanej działalności gospodarczej. Na podstawie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885, podklasa 88.91.Z „Opieka dzienna nad dziećmi” obejmuje działalność żłobków oraz pozostałą opiekę dzienną nad dziećmi, włączając dzieci niepełnosprawne; nie obejmuje natomiast wychowania przedszkolnego sklasyfikowanego w podklasie 85.10.Z. O ile więc dany podmiot będzie świadczył usługi opieki nad dziećmi inne niż wychowanie przedszkolne (np. prowadząc żłobek lub klub malucha poprzez opiekę nad dzieckiem poniżej 2,5 lat), będzie prowadził działalność gospodarczą, którą musi zarejestrować.

Do prowadzenia niepublicznego żłobka (ewentualnie klubu malucha), nawet nazwanego oddziałem żłobkowym w sytuacji funkcjonowania w tym samym budynku co przedszkole, wymagane jest ponadto uzyskanie odrębnego wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez gminę, innego niż ten dotyczący wpisania do gminnej lub miejskiej ewidencji niepublicznego przedszkola. Podmiot prowadzący jest zobowiązany do złożenia stosownego wniosku, w którym złoży oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych oraz o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie.

 

WAŻNE

Lokal, w którym jest tworzony i prowadzony żłobek, musi obejmować co najmniej dwa pomieszczenia, w tym jedno przystosowane do odpoczynku dzieci, a klub dziecięcy – co najmniej jedno pomieszczenie.

 

W żłobku i klubie dziecięcym zapewnia się dzieciom także możliwość higienicznego spożywania posiłków. Szczegółowe wymogi lokalowe dla żłobków i klubów dziecięcych określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz. U. z 2011 r. Nr 69, poz. 367). Ich spełnienie potwierdzają pozytywne opinie komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwego państwowego inspektora sanitarnego, które należy uzyskać przed rozpoczęciem działalności.

 

Organizacja opieki nad najmłodszymi dziećmi

 

Godziny pracy żłobka lub klubu dziecięcego ustala się w regulaminie organizacyjnym, który określa organizację wewnętrzną placówki i jest nadawany przez dyrektora żłobka (kierownika klubu) z uwzględnieniem postulatów rodziców. W klubie dziecięcym każdemu dziecku zapewnia się opiekę w wymiarze do 5 godzin dziennie, natomiast w żłobku – w wymiarze do 10 godzin dziennie względem każdego dziecka, ewentualnie także w dodatkowych godzinach (art. 12 ustawy).

 

WAŻNE

Przyjmowanie dzieci na dłużej niż 5 godzin dziennie wymaga prowadzenia żłobka.

 

Skład personelu zatrudnionego w żłobku lub klubie dziecięcym musi być dostosowany do liczby dzieci uczęszczających do żłobka lub klubu dziecięcego. Jeden opiekun może sprawować opiekę: w żłobku – nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a jeśli w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne, wymagające szczególnej opieki lub dziecko, które nie ukończyło pierwszego roku życia – maksymalnie nad pięciorgiem dzieci; w klubie dziecięcym – nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a w przypadku gdy w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne lub dziecko wymagające szczególnej opieki – nad maksymalnie pięciorgiem dzieci. Przy ustalaniu liczny opiekunów konieczne jest także uwzględnienie godzin pracy placówki i dopuszczalnych norm czasu pracy pracowników wynoszących 40 godzin tygodniowo dla zatrudnionych na pełen etat (art. 15 ustawy; art. 129 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

Kwalifikacje opiekunów

 

Opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym może być osoba mająca kwalifikacje pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego. Opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym może być także osoba, która ma co najmniej wykształcenie średnie oraz co najmniej dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do lat 3 lub przed zatrudnieniem jako opiekun w żłobku lub w klubie dziecięcym odbyła 280-godzinne szkolenie, z tego co najmniej 80 godzin w formie zajęć praktycznych, polegających na sprawowaniu opieki nad dzieckiem pod kierunkiem opiekuna. Formalnie kwalifikacje do pracy z najmłodszymi dziećmi ma więc osoba uprawniona do prowadzenia zajęć z przedszkolakami.

W żłobku, do którego uczęszcza więcej niż dwadzieścioro dzieci, zatrudnia się ponadto przynajmniej jedną pielęgniarkę lub położną. Zatrudnienie pielęgniarki w mniejszym żłobku nie jest obowiązkowe, a jeśli podmiot prowadzący chce oprócz wykwalifikowanego opiekuna dodatkowo zatrudnić pielęgniarkę, sam decyduje o wymiarze etatu.

 

WAŻNE

W przeciwieństwie do dyrektora niepublicznego przedszkola dyrektor żłobka lub kierownik klubu malucha musi spełniać określone ustawowo warunki: musi dawać rękojmię należytego sprawowania opieki nad dziećmi, nie może być pozbawiony władzy rodzicielskiej, a jego władza rodzicielska nie może być zawieszona ani ograniczona. Jeśli na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd został na taką osobę nałożony obowiązek alimentacyjny, musi on być wykonywany. Nie może też być karany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Wszystkie te wymogi musi również spełniać opiekun.

 

Skoro dziecko poniżej 2,5 lat nie jest objęte wychowaniem przedszkolnym, nie realizuje podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Do zadań opiekunów w żłobku lub klubie malucha należy więc w szczególności: zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych, zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka, prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, odpowiednich do wieku dziecka.

Oprócz opracowania regulaminu organizacyjnego dla żłobka lub klubu malucha musi także zostać opracowany statut odrębny od statutu przedszkola. Jego treść musi obejmować:

  • nazwę i miejsce prowadzenia placówki;
  • cele i zadania oraz sposób ich realizacji (z uwzględnieniem wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka oraz wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka, a w przypadku dzieci niepełnosprawnych – ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności);
  • warunki przyjmowania dzieci;
  • zasady ustalania opłat za pobyt i wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym.

Gmina może, ale nie musi dotować działalności takich placówek (art. 60 ustawy).

 

Przyjęcie do niepublicznego przedszkola dziecka, które nie ukończyło 2,5 lat, narusza przepisy kilku ustaw, nie tylko UoSO. Z tego względu osoby, które nie zamierzają rejestrować działalności gospodarczej i odrębnej placówki, powinny odmawiać przyjmowania dzieci niespełniających wymogu wieku dla przedszkolaków.

 

 

 

Podstawa prawna:

 

 

 

1.      Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 z późn. zm.).

2.      Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2016 r., poz. 157).

3.      Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.).

4.      Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584, z późn. zm.).

5.      Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885).

6.      Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz. U. z 2011 r. Nr 69, poz. 367).

7.      Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

Joanna Lesińska 

Galeria

Archiwalne wydania

Realizacja: Ideo
Powered by: CMS Edito
Copyright 2011 Edupress. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Administrator stosuje pliki "cookies". Informacje zbierane przy pomocy "cookies" pozwalają dostosowywać usługi i treści do indywidualnych potrzeb i preferencji Użytkowników, jak również służą do opracowywania ogólnych statystyk dotyczących korzystania przez Użytkowników z Serwisu.